TARİH BİLİMİNE GİRİŞ ÖZET

TARİH BİLİMİNE GİRİŞ

Tarih: İnsan ve insan topluluklarının geçmişteki yaşayışlarını, birbirleriyle olan ilişkilerini, yer ve zaman göstererek, sebep - sonuç ilişkisi içerisinde belgelere dayanarak, objektif (tarafsız) bir biçimde açıklayan sosyal bilim dalına tarih denir.

Tarih Biliminin Özellikleri

1)   Tarihin temel konusu insan ve insan topluluklarının geçmişteki tüm faaliyetleridir.

2)   Tarihi olaylar belli bir yer ve zamanda meydana gelmiştir. Tarihi olaylar, meydana geldiği zamanın şartları göz önünde tutularak değerlendirilir.

3)   Birbirini izleyen tarihi olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi vardır. Bir tarihi olay incelenirken; sonraki olayın sebepleri, önceki olayın sonuçları arasında aranmalıdır.

4)   Tarihi bilgiler, yazılı ve yazısız kaynaklara, (bilgi, belge ve verilere) dayanmalıdır. Bulunacak her yeni belge var olan bilgileri tamamlayabileceği gibi tamamen değiştirebilir.

5)   Tarih bilimi geçmişteki olayları incelediği için deney ve gözlem metodundan yararlanmaz.

 

Tarih Biliminin yöntemi

Tarihi olaylar hakkında bilgi veren her türlü malzemeye (bilgi, belge ve veri) kaynak denir. Konu hakkında tüm yazılı ve yazısız kaynaklar toplanır. Konu hakkındaki tarihi belgeler, bilgiler ve veriler belli bir sisteme göre sınıflandırılır.  Bütün belgeler ve verilerin doğruluk-yanlışlığı eleştiri yöntemiyle tespit edilir ve diğer kaynaklarla karşılaştırılır. Gerekli değerlendirmeler yapılır ve elde edilen bilgiler bir araya getirilerek sonuca gidilir.

 

Tarih Biliminin Sınıflandırılması

Tarih, başlangıçtan günümüze kadar bir bütünlük gösterir. Bu uzun geçmişi araştırmak ve öğrenmeyi kolaylaştırmak için tarih zamana, yere ve konularına göre sınıflandırılmıştır. Tarih Bilimi; Genel Tarih, Özel Tarih, Siyasi Tarih, Kültür Tarihi ve Bilim Tarihi gibi bölümlere ayrılır.

Tarih Bilimi anlatımına göre; Hikâyeci Tarih (Rivayetçi - Nakilci),                Öğretici Tarih, Sosyal Tarih ve Bilimsel Tarih olarak bölümlere ayrılır.

 

Tarihe Yardımcı Bilimler

1)   Coğrafya: Tarihi olayların meydana geldiği yerleri ve coğrafi özelliklerini bildirir

2)   Arkeoloji: Toprak ya da su altında kalmış olan eski devirlere ait tarihi eserlerin gün yüzüne çıkarılmasını ve incelenmesini sağlar.

3)   Paleografya: Toplumların geçmişte kullandıkları yazıları inceler.

4)   Filoloji: Dil bilimidir. İnsan topluluklarının dillerini ve diller arasındaki ilişkileri inceler.

5)   Diplomatika: Devletlerarası yazışmaları ve antlaşmaları, bunların siyasi sonuçlarını inceler.

6)   Kronoloji: Tarihi olayların oluş zamanını belirler.

7)   Sosyoloji: Toplum bilimi.

8)   Nümizmatik (Meskukat): Paraları inceler.

9)   Epigrafi: Kitabeleri inceleyen bilim dalıdır.

10) Antropoloji: İnsan ırklarını inceler.

11) Etnografya (Halk bilimi): Bir milletin kültürünü örf ve adetlerini inceler.

12) Kimya-Karbon 14 Metodu: Tarihi malzemelerin yaşını belirleyen bilimdir.

 

TARİHİN DEVİRLERE BÖLÜNMESİ

Yazının icadı esas alınarak Tarih ikiye ayrılır. Yazının bulunmasından önceki döneme Tarih Öncesi Devirler (Prehistorik) ve yazının bulunmasından sonraki döneme Tarihi Devirler denir.

 

A.      TARİH ÖNCESİ DEVİRLER

a.      Taş Devri

1.   Yontma Taş Devri (Paleolitik): Kullanılan alet, araç-gereç, eşya ve silahların; taş ve kemiklerin yontularak yapılmasından dolayı bu devire “Yontma Taş Devri” denir.

Yontma Taş Devri’nin Özellikleri

1.   İnsanlar küçük gruplar (klan) halinde mağara, ağaç kovukları ve doğal sığınaklarda yaşamışlardır.

2.   İnsanlar hayatlarını, avcılık ve toplayıcılık yaparak sürdürmüşler ve göçebe olarak yaşamışlardır.

UYARI

İlk iş bölümü yontma taş devrinde kadınların toplayıcılık erkeklerin de avcılıkla uğraşmalarıyla ortaya çıkmıştır.

 

3.   İnsanların doğada hazır bulunan yiyecekleri tüketmeleri tüketici toplum özelliğine sahip olduklarını gösterir.

4.   Taş ve kemikleri yontarak basit alet ve silahlar yapılmışlardır.

5.   Bu devirde insanlar mağara duvarlarına avladıkları hayvanların resimlerini yapmışlardır.

6.   Yontma Taş Devrinin sonuna doğru ateş bulunmuştur.

 

2.   Cilalı Taş Devri ( Neolitik):

Yapılan alet ve silahların yüzeyleri parlatılıp, uçları kesici hale getirildiği için bu döneme Cilalı Taş Devri denilmiştir. Bu devrin en önemli özelliği, insanların yerleşik hayata geçerek tarım faaliyetlerine başlamış olmasıdır.

Cilalı Taş Devri’nin Özellikleri

1.   Ziraata elverişli nehir ve su kenarlarında çeşitli bitkiler yetiştirilerek tarım hayatı başlamıştır. Sabanın kullanılması ile tarım üretimi artmıştır.

2.   İnsanlar nehir ve su kenarlarına bitişik evler yaparak yerleşik hayata geçmiştir. Böylece ilk köyler kuruldu.

3.   Bitki liflerinden kumaş dokunarak elbiseler yapıldı. Böylece dokumacılık başlamıştır.

4.   Bazı hayvanlar evcilleştirilmiştir (at, koyun, keçi, tavuk).

5.   Topraktan kaplar ve değişik ev eşyaları yapılmıştır.

6.   Ticari faaliyetler başlamış, ihtiyaç fazlası ürünler takas usulü ile satılmıştır.

7.   Mezar kültürü gelişmiş, Dolmen ve Menhir adı verilen mezarlar yapılmıştır.

8.   Bazı bölgelerde insanların mezarlara; ölüleriyle birlikte atlarını, günlük kullandıkları araç-gereç, eşya ve silahlarını da koydukları görülmüştür.

 

UYARI

Bu durum, toplumların “ölümden sonraki hayata inandıklarını” yani “ahiret inancına sahip olduklarını” gösterir.

 

b.      Maden Devri

1.   Bakır Devri (Kalkolitik): Doğada çokça bulunduğu ve işlenmesi kolay olduğu için kullanılan ilk maden bakırdır. Bakırdan araç-gereç, eşya ve silahlar yapılmıştır. Bu devirde bulunan diğer madenler, altın ve gümüştür. Bu madenlerden takı ve süs eşyası yapılmıştır.

 

2.   Tunç (Bronz) Devri: Bakır ile kalay madeni karıştırılarak tunç madeni elde edilmiştir. Bakıra göre Tunç daha sert ve dayanıklı olduğu için bu madenin kullanılması özellikle tarım ve savaş alanında gelişmelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu devirde “şehir devletleri” kurulmuştur.

 

3.   Demir Devri: Demir madeninin kullanılması, medeniyetlerin gelişmesine büyük katkıda bulunmuştur. Demirin kullanılmaya başlaması ile ekonomik, siyasi ve askeri alanlarda büyük gelişmeler sağlanmıştır. Toplumların birbirleri ile temasları artmış ve şehir devletlerinin yerini merkezi devletler almaya başlamıştır. Demir devrinde araç ve gereçlerin üstüne damga mühürleri işlenmiştir. Bu da özel mülkiyet kavramının başladığını gösterir.

c.      Tarih Öncesi Devirlerin Özellikleri

1)   Tarih Öncesi Devirler; toplumların kullandıkları alet, araç-gereç, eşya ve silahların özelliklerine bakılarak belirlenmiştir.

2)   Tarih Öncesi Devirlerde, toplumlar  sırasıyla; taş, toprak ve madenleri kullanmıştır.  Kullanılan madenler sırasıyla; bakır, tunç ve demirdir.

3)   Uygarlıkların gelişmesinde ve ilerlemesinde kuruldukları bölgenin coğrafi özelliklerinin, yer altı ve yerüstü zenginliklerinin, iklim koşullarının büyük etkisi vardır.

4)   Bütün toplumlar, Tarih Öncesi Devirleri aynı tarihsel gelişim sırasına göre izlememişler aynı zaman diliminde aynı devri yaşamamışlardır.

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !